Svakih devet minuta umire jedno dete
Prema izveštaju Razvojnog programa Ujedinjenih nacija (UNDP) s kraja novembra, broj žrtava rata u Jemenu će se do kraja godine popeti na 377.000. To uključuje poginule u oružanim sukobima i one koji su živote izgubili zbog posledica rata, a 70% čine deca mlađa od pet godina. Čak 60% žrtava je umrlo od gladi i bolesti koje su se mogle izbeći ili sprečiti, a ostali su poginuli u borbama i vazdušnim napadima. Svakih devet minuta (naspram 12 u 2019. godini), od posledica rata umre jedno dete mlađe od pet godina. Broj raseljenih lica u Jemenu premašuje dva miliona.
Ukoliko bi se rat nastavio do 2030. godine, broj žrtava će se popeti na oko 1.300.000 osoba, od čega bi 70% bile indirektne. Od onih koji bi umrli od gladi i bolesti, 70% bi bila deca mlađa od pet godina.
Trenutno, 20 miliona ljudi – 65% stanovništva Jemena živi na primanjima manjim od dva dolara dnevno, od čega je za 15.6 miliona ljudi ekstremno siromaštvo posledica rata. Do 2030, ovaj broj bi mogao biti povećan za 8.6 miliona odraslih i 1.6 miliona dece.
Nema realnih izgleda da se rat završi u doglednom periodu, budući da su zaraćene strane nekoliko puta odbile pozive međunarodne zajednice na primirje i pregovore. Naprotiv, oružani sukobi su intenzivirani. Kao reakciju na napade Hutija projektilima i dronovima na Rijad, Saudijska Arabija je početkom meseca ponovo otpočela vazdušne napade na Sanu (prestonicu u rukama Hutija). Premda za sada nema prijavljenih civilnih žrtava, proteklih godina su organizacije za ljudska prava saopštavale da je saudijsko bombardovanje uzrok većine civilnih žrtava i raseljavanja.
U sve intenzivnijim borbama za Marib, poslednje severno uporište zvanične vlade, prošle nedelje su poginula dva značajna komandanta sa obe strane – načelnik genaralštaba zvanične vlade i vojni ekspert navodno povezan sa Hezbolahom koji se borio na strani Hutija. Četiri deteta i žena su ranjeni prilikom raketnog napada Hutija na izbeglički kamp nadomak grada. Broj izbeglica koje žive u Maribo i okolini iznosi prema zvaničnim podacima 2.231.460.
U Adenu, najznačajnijem gradu na jugu Jemena i ključnoj luci u istoimenom zalivu, vlada haos. Zvanična vlada, koja nominano kontroliše grad popušta pod sve većim autoritetom Južnog tranzicionog veća (STC) i njegovih snaga. Ovaj separatistički pokret čije su trupe obučavane i naoružane u Abu Dabiju je letos zauzeo državnu novinsku agenciju „Saba“, a jesenas suočio sa građanskim neredima izazvanih izuzetno lošim životnim uslovima usled teške ekonomske krize. Aden je česta meta napada lokalnih ćelija Al Kaide, a STC se sukobljavao i sa zvaničnom vojskom Jemena.
Antrfile:
Progon novinara i javnih ličnosti koji se protive rasparčavanju Jemena je godinama gotovo svakodnevna pojava. „Međunarodni institut za ljudska prava i razvoj“ i organizacija „Radar Prava“(Rights Radar) su u svom zajedničkom obraćanju Savetu za ljudska prava UN iz 2020. godine saopštili da je više od 80% jemenskih političara i novinara raseljeno interno i globalno u potrazi za sigurnošću, budući da su postali potencijalne mete atentata, te da su američki plaćenici koje su unajmili UAE već ubili desetine javnih ličnosti od početka rata. Poslednji događaj ovog tipa je atentat na novinarku Rašu Abdulah Al Harazi, čiji je automobil pogođen improvizovanim eksplozivnim projektilom dok ju je suprug, takođe novinar, vozio na porođaj. Prema pisanju „Bazfida“ iz 2018, prognani palestinski lider Mohamed Dahlan je 2015. godine, služeći kao savetnik za bezbednost UAE, unajmio odred pretežno američkih plaćenika, veterana elitnih jedinica, sa zadatkom da uklone političke i verske lidere koji se protive separatističkim tendencijama u Južnom Jemenu.
Južno tranziciono veće kontroliše i strateški značajno Jemensko ostrvo Sokotra u Indijskom okeanu, gde su prema pojedinim izveštajima UAE počeli da izdaju žiteljima lične isprave i donose značajne političke odluke.
Podsećamo, Jemen je od 2014. rastrzan građanskim ratom od 2014. godine, kada je pokret Hutija, za koji se pretpostavlja da ga Iran novčano podržava, podigao ustanak i zauzeo prestonicu i veliki deo severa zemlje. Marta sledeće godine, Arapska koalicija, predvođena Saudijskom Arabijom se umešala u rat sa namerom da povrati međunarodno priznatu vladu na vlast. Ujedinjeni Arapski emirati su do zvaničnog povlačenja bili glavni partner ovog kraljevstva, a na ratištu su bile raspoređene i sudanske kopnene trupe, uključujući i ozloglašene Snage za brzu podršku koje već imaju krvav dosije od ratnih zločina počinjenih u domovini.
Uključivanje Arapske alijanse u građanski rat u Jemenu, označio je početak humanitarne katastrofe koju UN smatraju najvećom na svetu. Prvobitne blokade luka i aerodroma od strane Arapske Alijanse okončane, humanitarni radnici još uvek nemaju pristup svim civilima kojima je pomoć potrebna, a prema nekim procenama, ugroženo je oko 80% stanovnika.
Prema izveštaju UNDP, privreda Jemena je upola slabija nego što bi bila da se rat nije dogodio, a ukoliko bi se rat nastavio do kraja decenije, ekonomija najsiromašnije arapske zemlje bi bila tek trećina vrednosti u odnosu na mirnodopski scenario.
Ukupni BDP Jemena, u kojem živi približno 30 miliona stanovnika, je oko 32.4 milijarde dolara. Poređenja radi, čekivani BDP Srbije za 2021. na 6.800.000 stanovnika je nešto više od 60 milijardi dolara. Ukoliko bi se rat završio do kraja godine, Jemenu bi bilo potrebno 10 godina da dostigne predratni BDP, dok bi BDP po glavi stanovnika dostigao predratni nivo tek 2042.
Izvor: SMG
Foto: REUTERS/Khaled Abdullah/File Photo
